Moderne Kwetsbaarheid:LAAGGELETTERDHEID

18 % van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder (2,5 miljoen volwassenen) heeft grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. In de Europese Unie zijn dit 80 miljoen mensen, dat komt neer op 1/5de deel van de beroepsbevolking! Als je niet goed kunt lezen en schrijven, vind je minder snel een baan, kun je minder gezond leven en heb je minder grip op je geldzaken.

Inge Elzer, Projectleider voor Rayon Limburg van de Stichting Lezen & Schrijven, zet zich beroepsmatig in voor mensen met taalproblemen. Sinds 2016 is zij verbonden aan Taal-voor-het-leven. Prinses Laurentien was toen nog bestuursvoorzitter (nu is zij erevoorzitter). Ze wil zoveel mogelijk mensen opsporen die taalproblemen hebben. Ze probeert ook vrijwilligers warm te maken om zich aan te melden als taalvrijwilliger of taalmaatje; ze wil dit onderwerp bespreekbaar maken bij diverse maatschappelijke organisaties zoals bijvoorbeeld bij ZijActief.

Mensen met een taalprobleem leven vaker in armoede, hebben vaker schulden en zijn oververtegenwoordigd in de schuldhulpverlening. Laaggeletterdheid is vaak een belemmering om zelfredzaam te zijn.

Een ander aandachtspunt is de gezondheid. Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, zijn en voelen zich vaker minder gezond dan niet-laaggeletterden. Laaggeletterden missen namelijk vaak de vaardigheden om goed om te gaan met informatie over gezondheid, ziekte en zorg. Onderzoek toont aan dat lage gezondheidsvaardigheden en laaggeletterdheid negatief samenhangen met roken, overgewicht, bewegen, diabetes en depressie. Hier kan een taalcursus verandering in brengen: Na een taalcursus van 5 maanden zijn deelnemers niet alleen taalvaardiger, maar voelen zij zich zowel fysiek als psychisch gezonder.

Hoe herken ik of iemand laaggeletterd is?          
Duidelijke signalen zijn “ik kan niet zo goed met computers overweg’, ‘kunt u dat even voor mij invullen?’, ‘ik ben mijn bril vergeten’ of ‘dat formulier vul ik thuis wel in’. Velen weten hun handicap te verbergen met een ‘vlotte babbel’.

Hoe komt het dat zo veel mensen laaggeletterd zijn?
Een van de tien jongeren gaat laaggeletterd van school. Hierdoor is ook de algemene ontwikkeling op een laag peil. Een mogelijke oorzaak kan zijn dat de klassen te groot zijn en/of de docenten niet goed geschoold zijn. De sociale omstandigheden spelen ook een grote rol. Ouders kunnen hun kinderen helpen door regelmatig voor te lezen (kleuters) en het lezen van boeken te stimuleren (vanaf de basisschool leeftijd).

Voor de toekomst is nog veel te doen: maak laaggeletterdheid bespreekbaar, haal het onderwerp uit de taboesfeer door erover te praten. Met hulp van vrijwilligers en professionals kan men hulp bieden de schaamte te overwinnen en uiteindelijk een taalcursus te volgen. Tijdens en na deze cursus voelen mensen zich vaker gezonder, zelfstandiger en neemt het zelfvertrouwen toe.

Tot slot geeft Inge Elzer ons ZijActief vrouwen dit nog mee: als u denkt dat iemand uit uw kennissen /vriendenkring  moeite heeft met lezen en schrijven, ga het gesprek aan! Vertel dat hij/zij zich niet hoeft te schamen, dat hij/zij nooit te oud is om te leren en dat er speciale cursussen voor volwassenen zijn – in kleine groepen of zelfs één-op-één.

Voor meer informatie ga naar www.lezenenschrijven.nl

Interview: Aurelia Renierkens

Ga terug